Przewlekłe powikłania cukrzycowe

Przewlekłe powikłania cukrzycowe powstają na skutek utrzymujących się przez wiele lat wysokich cukrów (hiperglikemii). Jakie są przyczyny, jakie objawy i czy możemy im zapobiec?

Wysokie cukry utrzymujące się przez dłuższy czas powodują uszkodzenie małych i dużych naczyń krwionośnych. Na skutek uszkodzenia małych naczyń rozwijają się powikłania mikroangiopatyczne tj. retinopatia cukrzycowa, nefropatia i neuropatia. Jeśli uszkodzeniu ulegną duże naczynia krwionośne może rozwinąć się stopa cukrzycowa, choroby serca i udar mózgu.

Retinopatia cukrzycowa

Na skutek podwyższonych cukrów dochodzi do zmian w siatkówce oka. Pierwsze objawy, które powinny zaniepokoić to mroczki przed oczami, stopniowa utrata wzroku, zaczerwienienie oka i ubytki w polu widzenia (widoczność zakłócają czarne plamki). Wyodrębnia się dwie postacie retinopatii – nieproliferacyjną (łagodniejszą) i proliferacyjną, która może prowadzić do utraty wzroku. W zapobieganiu retinopatii cukrzycowej kluczowe jest regularne wykonywanie badań dna oka (u osób z cukrzycą typu 1 raz w roku po upływie 5 lat od rozpoznania; u osób z cukrzycą typu 2 co roku od momentu postawienia diagnozy).

Czytaj także: Nowoczesne leczenie retinopatii cukrzycowej

Nefropatia cukrzycowa

Na skutek hiperglikemii uszkodzeniu ulegają także nefrony, z których zbudowane są nerki. Dochodzi do upośledzenia filtracji nerek, na skutek czego moczu pojawiają się albuminy. W początkowej fazie objawy nefropatii mogą przejść niezauważone. Zaniepokoić powinno podwyższone ciśnienie krwi. Zmęczenie, utrata apetytu, obrzęki stóp spowodowane zatrzymaniem wody w organizmie, świadczą o zaawansowanej chorobie nerek. Nieleczona nefropatia prowadzi do skrajnej niewydolności nerek i konieczności dializowania oraz przeszczepu narządu. Jak zapobiegać? Przede wszystkim należy zawczasu zadbać o prawidłowe wartości glikemii, wyrównać ciśnienie tętnicze i koniecznie rzucić palenie.

Czytaj także: Marzę o nowej nerce

Neuropatia
Neuropatia to uszkodzenie nerwów, które może mieć różnorakie następstwa. Wyróżniamy trzy rodzaje neuropatii:

  • czuciową – dochodzi do zaburzeń czucia, w konsekwencji nie odczuwa się np. kamyka w bucie , który kaleczy stopę, zimnego i gorącego.
  • ruchową – dochodzi do osłabienia i zaniku mięśni
  • autonomiczną – dochodzi do zaburzeń potliwości (stąd sucha skóra u diabetykow), kończyny są zimne i źle ukrwione, a rany trudno się goją. Neuropatia autonomiczna może zaburzać pracę serca, układu pokarmowego, moczowo-płciowego (zaburzenia czynności pęcherza moczowego i zaburzenia erekcji.

Kluczowe w leczeniu neuropatii cukrzycowej jest:

  • wyrównanie glikemii, ze zwróceniem uwagi na unikanie dużych wahań glikemii w ciągu doby
  • kontrola ciśnienia
  • kontrola gospodarki lipidowej
  • zaprzestanie palenia tytoniu i picia alkoholu

W leczeniu stosuje się kwas alfa-liponowy, benfotiaminę i inhibitory ACE.

Czytaj też: Neuropatia – przyczyny, objawy

Powikłania makroangiopatyczne:

Zespół stopy cukrzycowej

U podstaw rozwoju stopy cukrzycowej leży neuropatia. Zaburzenia czucia bólu w połączenia z trudno gojącymi się ranami powoduje rozwój tego powikłania – najmniejszy bowiem uraz, skaleczenie z powodu zaburzeń czucia pozostaje niezauważone i nieleczone, powstaje trudno gojąca się rana, która w skrajnych przypadkach może prowadzić do amputacji kończyny.

Czynnikami ryzyka rozwoju stopy cukrzycowej jest niewłaściwa higiena stóp (np. mycie w zbyt gorącej wodzie, skaleczenia powstałe przy nieprofesjonalnym zabiegu pedicure), niewłaściwe obuwie (powoduje powstanie otarć, odcisków, które dają początek infekcji) i oczywiście wieloletnia źle wyrównana cukrzyca. Kluczowe w zapobieganiu rozwojowy zespołu stopy cukrzycowej jest codzienne oglądanie swoich stóp pod kątem ewentualnych urazów, odpowiednia pielęgnacja stóp (najlepiej w profesjonalnym gabinecie podiatrycznym), noszenie przewiewnych wygodnych butów i nieuciskających skarpet.

Czytaj także: Sprawdź czy masz grzybicę?

Udar mózgu

Cukrzyca stanowi czynnik ryzyka udaru mózgu U ponad 60% chorych, którzy trafiają z powodu udaru mózgu do szpitala stwierdza się podwyższone stężenie cukru we krwi. Szczególnie narażone na wystąpienie tego powikłania są kobiety z cukrzycą palące papierosy i zażywając środki antykoncepcyjne

Choroby serca
70% zgonów u osób z cukrzycą spowodowane jest przez choroby sercowo-naczyniowe. Dlaczego tak się dzieje? Wysokie cukry sprzyjają tworzeniu się płytek miażdżycowych przez co krew ma ograniczony dopływ, serce jest niedokrwione, co może prowadzić do zawału. Diabetyk może nie odczuwać typowych objawów takich jak bóle w klatce piersiowej ze względu na zaburzenia w odczuwaniu bólu. Mogą natomiast wystąpić zmęczenie, lęk, dyskomfort w obrębie pleców, szyi i ramion.

Jak zapobiegać powikłaniom?

Przyczyną rozwoju przewlekłych powikłań cukrzycowych są wysokie cukry. Pojedyncze epizody zdarzają się każdemu, ale jeśli dopuszczamy do długotrwale utrzymujących się hiperglikemii wcześniej czy później dojdzie do powikłań. Kluczowe w ich profilaktyce jest wyrównanie cukrzycy, zadbanie o odpowiednie ciśnienie, obniżenie masy ciała, jeśli występuje nadwaga, regularna aktywność fizyczna i rzucenie palenia papierosów – badania dowiodły, że u palaczy poziom cukru we krwi wyrażony hemoglobiną glikowaną jest wyższy niż u osób niepalących. Palenie może powodować wzrost HbA1c nawet o 30%. Trudno stwierdzić, jaki tu zachodzi związek, ale naukowcy przypuszczają, że palenie tytoniu wiąże się z mniejszą aktywnością fizyczną, siedzącym trybem życia, nieprawidłową, bogatą w tłuszcze dietą i nadużywaniem alkoholu.

 

Tags

You may also like...

0 thoughts on “Przewlekłe powikłania cukrzycowe”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *