Oswajamy cukrzycę

Po rozpoznaniu cukrzycy u naszego dziecka przeżywamy szok. Odczuwamy złość, bunt, szukamy winnego, czujemy rozpacz, strach, niepewność. Są to normalne reakcje, po których trzeba się nauczyć, jak kontrolować cukrzycę u dziecka i jak mu pomóc w prawidłowym rozwoju.

Dzieci także przeżywają strach. Młodsze boją się przede wszystkim bólu związanego z badaniem poziomu glukozy i zastrzykami. Starsze obawiają się odrzucenia ze strony rówieśników. W nowej sytuacji pomocny jest wyspecjalizowany zespół edukacyjny. Dzieci z cukrzycą typu 1 muszą regularnie przyjmować insulinę w formie wstrzyknięć lub za pomocą osobistej pompy insulinowej. Jeśli u dziecka rozpoznano cukrzycę typu 2, najczęściej wystarczy zmiana stylu życia, nawyków żywieniowych i wprowadzenie aktywności fizycznej.

Rozpoznanie cukrzycy u dzieci najczęściej wiąże się z pobytem w szpitalu. Jest to dla dziecka sytuacja stresująca. Zmienia się otoczenie, pojawiają się nowe twarze, przedmioty oraz czynności w postaci zabiegów i badań diagnostycznych. Obecność bliskiej osoby zapewni dziecku poczucie bezpieczeństwa i miłości oraz spokój. Najczęściej najbliższą osobą w tych nowych okolicznościach jest matka. Ważne jednak, aby w opiekę i edukację związaną z cukrzycą, była zaangażowana cała najbliższa rodzina.

0–12 miesięcy

Niemowlęta są bezbronne i zależne całkowicie od opiekunów. Podczas nakłuwania paluszków i wstrzykiwania insuliny należy czule mówić do dziecka. Najlepiej wykonać te czynności szybko i sprawnie, po czym natychmiast przytulić, pocałować, można także nucić uspokajającą melodię lub wydawać dźwięki przypominające delikatny szum, który słyszało w życiu płodowym (szy, szy, szy…).

1–3 lata

Około 12. miesiąca życia dziecko zaczyna kontrolować złość i niezadowolenie, naśladuje zachowanie i emocje dorosłych, zaczyna się uspołeczniać. Dziecko w tym wieku nie rozumie, że jest chore, nie wie, na czym polegają czynności związane z leczeniem. Jeśli u dziecka w wieku około dwóch lat rozpoznano cukrzycę, rodzice powinni zacząć wprowadzać do codziennego rozkładu dnia czynności związane z chorobą. Między 18. a 24. miesiącem życia można zachęcać dziecko, aby wybierało palec do nakłucia, nacisnęło przycisk na glukometrze, pomogło wybrać miejsce wstrzyknięcia insuliny. Dziecko może uczestniczyć w tych czynnościach w formie zabawy, np. w lekarza, w robienie zastrzyków lalce lub innej zabawce. Pomaga to dziecku odreagować strach, wprowadzić czynność wstrzykiwania insuliny w rytm dnia.

3–6 lat

Dzieci w wieku od 3 do 6 lat rozwijają umiejętności językowe, zadają pytania, chcą same o sobie decydować. W tym okresie dziecko nie rozumie, że zachorowało na cukrzycę i że codzienne kłucie jest konieczne, by było zdrowe. Nie ma poczucia czasu i nie rozumie związku pomiędzy podaniem insuliny a posiłkiem. Rodzice powinni wytłumaczyć, że cukrzyca po prostu jest, nie można się nią zarazić, a zastrzyki to lekarstwo. Zabawy w podawanie zastrzyków zabawce pozwolą dziecku wyrazić uczucia, powoli wdrożą do zaangażowania w codzienne czynności związane z cukrzycą. Również czytanie książek, komiksów i czasopism skierowanych do dzieci z cukrzycą jest formą zabawy i edukacji. Należy proponować dziecku wybieranie palca, który będzie ukłuty, i miejsca zastrzyku, pozwolić nacisnąć przycisk na glukometrze. Trzeba zrozumiale tłumaczyć, co się wykonuje i w jakim celu. W tym wieku dziecko może mieć przy sobie identyfikator informujący o cukrzycy (np. na bransoletce). Powyżej 4. roku życia dzieci chętnie się uczą, nabywają nowe umiejętności, odkrywają świat. Chętnie pomagają, naśladują rodziców, stają się bardziej niezależne. Można zaspokoić ciekawość dziecka opowiadaniem, jak działa glukometr i nakłuwacz.

7–10 lat

W okresie wczesnoszkolnym większość dzieci nie chce wyróżniać się w grupie rówieśników, ważni są przyjaciele. Zapewniaj dziecko, że każdy ma trudności, które musi pokonywać w życiu. Cukrzyca wymaga nieco więcej

zaangażowania, ale nie powinna uniemożliwiać robienia tego, co zdrowi rówieśnicy. Dziecko w tym wieku może mieć poczucie, że cukrzyca jest karą za jakieś przewinienie. Możesz pomóc swojemu dziecku tłumaczeniem, że na cukrzycę choruje więcej dzieci i że w żadnym wypadku nie jest to kara za jakiekolwiek postępowanie. Zachęcaj przyjaciół swojego dziecka, aby przychodzili i nocowali w twoim domu. Doskonałą okazją do zmniejszenia poczucia inności dziecka są obozy dla dzieci z cukrzycą. Trzeba zachęcać dziecko do wykonywania pewnych czynności związanych z cukrzycą samodzielnie w zależności od stopnia rozwinięcia zdolności manualnych dziecka i koordynacji wzrokowo-ruchowej. Dziecko może współpracować przy nakłuwaniu palca, wstrzykiwaniu insuliny lub przy obsłudze pompy insulinowej. W tym okresie życia zaczyna przejmować coraz większą odpowiedzialność: nabiera insulinę, wykonuje zastrzyki lub obsługuje pompę insulinową, ale wciąż potrzebuje nadzoru i wsparcia. Wyjaśnij, że stopniowo będzie musiało samo decydować o całym leczeniu cukrzycy.

W rodzinie, w której znajduje się dziecko z cukrzycą, powinien panować pozytywny klimat emocjonalny we wzajemnych relacjach. Jak go osiągnąć?

  • Jak najczęściej przytulaj dziecko, całuj, głaszcz.
  • Staraj się kontrolować, czy nie jesteś nadopiekuńcza/y.
  • Okazuj ciepło po każdej czynności: nakłuciu igłą palca do pomiaru cukru, zrobieniu zastrzyku z insuliny, zjedzeniu posiłku itp.
  • Wyjaśniaj dziecku czynności związane z cukrzycą odpowiednio do jego wieku i możliwości językowych.
  • Przekazuj jasne, konkretne i uczciwe informacje, nie okłamuj dziecka, nie mów na przykład, że zastrzyk nie boli.
  • Okazuj wsparcie i akceptację.
  • Zapewniaj dziecko, że zawsze może liczyć na twoją pomoc.
  • Obserwuj samopoczucie dziecka, jego nastroje. Pozwól dziecku wyjawić swoje obawy. Daj mu prawo do wyrażania własnych uczuć (gniewu, złości). Okazuj zrozumienie i otwartość.
  • Daj okazję do zadawania pytań i zachęcaj go do wyrażenia tego, jak się czuje. Jeśli zauważysz, że twoje dziecko staje się niespokojne lub smutne, podejmij wszelkie starania, aby je pocieszyć.
  • Informuj dziecko o bolesnych zabiegach (ukłucie, wstrzyknięcie insuliny), przygotuj je na to. Powiedz mu, że może poczuć coś podobnego do ugryzienia mrówki, ukąszenia komara. Dzięki temu dziecko będzie wiedziało, czego się spodziewać, że ból szybko mija, a przez takie zachowanie zdobędziesz jego zaufanie.
  • Obserwuj, jak dziecko osiąga coraz większe umiejętności w radzeniu sobie z cukrzycą. Może cię zaskoczyć tym, co potrafi. I to jest fascynujące!

You may also like...

0 thoughts on “Oswajamy cukrzycę”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *