Neuropatia – przyczyny, objawy


Neuropatia to uszkodzenie włókien nerwowych na skutek źle wyrównanej cukrzycy. Występują różne rodzaje neuropatii. W zależności od jej rodzaju mogą przyczyniać się do rozwoju zespołu stopy cukrzycowej, ale także mieć wpływ na serce, pęcherz moczowy, sprawność seksualną czy powodować zaburzenia potliwości

Jednym z najczęściej występujących powikłań jest neuropatia czuciowo-ruchowa – występuje prawie u połowy diabetyków zarówno z cukrzycą typu 1, jak i typu 2, częściej u mężczyzn niż kobiet.

Neuropatia czuciowo-ruchowa
Ten rodzaj neuropatii u każdego może objawiać się inaczej – brakiem czucia w kończynach, pieczeniem, drętwieniem, mrowieniem, uczuciem zimna lub gorąca, skurczami mięśni, osłabieniem siły mięśni, a także bólem. Najczęściej objawy występują w nocy zaburzając sen. Lekarz diagnozuje ten rodzaj neuropatii badając odczuwanie nacisku, wibracji, temperatury (za pomocą dotyku plasitkowym i metalowym narzędziem) i bólu (badanie za pomocą igły). Neuropatia czuciowa może przyczyniać się do rozwoju zespołu stopy cukrzycowej – diabetyk z powodu nie odczuwania bólu nie może zwrócić uwagi na uszkodzenie skóry, które niezauważone rozwinie się w trudno gojącą się ranę.
W przypadku neuropatii czuciowo-ruchowej oprócz leków przeciwbólowych zaleca się ćwiczenia, umiarkowany wysiłek fizyczny. Skuteczne może okazać się także leczenie niefarmakologiczne: fizjoterapia i akupunktura (Zalecenia kliniczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2017).

Neuropatia autonomiczna
Innym rodzajem neuropatii jest neuropatia autonomiczna. Może ona dotyczyć:
● układu sercowo-naczyniowego
● układu moczowo-płciowego
● układu pokarmowego

Serce
Neuropatia układu sercowo-naczyniowego może się objawiać zwiększoną częstotliwością bicia serca, która nie zmienia się bez względu na np. wysiłek. Jest to o tyle niebezpieczne, że serce traci w ten sposób zdolność adaptacji do różnych warunków, co może spowodować nagłą śmierć. Może tu też zajść podobny mechanizm jak w przypadku neuropatii czuciowo-ruchowej – diabetyk może nie odczuwać dolegliwości bólowych charakterystycznych przy zawale, co w konsekwencji może doprowadzić do braku rozpoznania.
Aby zdiagnozować ten rodzaj neuropatii lekarz przeprowadza testy dotyczące zmiany częstości rytmu serca w odpowiedzi na różne bodźce, zmiany ciśnienia skurczowego oraz rozkurczowego, a także monitoruje akcję serca podczas spoczynku – badanie takie trwa ok. 5 min. zamiast tego, lekarz może też zlecić całodobowe badanie holterowskie (pacjentowi przykleja się do ciała kilka elektrod, które są połączone z małym aparatem przypiętym do paska – urządzenie takie należy nosić 24 godziny).

 

Częstotliwość wykonywania badań w kierunku neuropatii*
● cukrzyca typu 1 — po 5 latach od momentu zachorowania, o ile wcześniej nie występują objawy sugerujące występowanie neuropatii
● cukrzyca typu 2 — w momencie rozpoznania choroby
● ocena występowania objawów neuropatii cukrzycowej — co najmniej raz w roku

* Zalecenia kliniczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2017.

 

Dolegliwości żołądkowe
Uporczywe biegunki, nudności, wymioty, uczucie pełności i wzdęcia mogą być objawem neuropatii autonomicznej układu pokarmowego. Aby postawić diagnozę lekarz musi wykluczyć inne przyczyny, dlatego wykonuje się gastroskopię, a czasem kolonoskopię. Jeśli faktycznie zaburzenia te są powikłaniem cukrzycy na tle neuropatycznym zaleca się modyfikację diety. Zazwyczaj chodzi o skłonienie pacjenta do jedzenia małych, ale częstych posiłków. W cięższych przypadkach konieczne jest wprowadzenie diety półpłynnej, a w skrajnych interwencja chirurgiczna.
Dodatkowym objawem i komplikacją mogą być trudne do wyjaśnienia wahania cukru we krwi wynikające z zaburzeń związanych z opróżnianiem żołądka i wchłanianiem pokarmu z jelit.

Sprawy nie tylko łóżkowe
Problemy z oddawaniem lub nietrzymaniem moczu mogą mieć swoje źródło w neuropatii układu moczowo-płciowego. Konsekwencją tego powikłania mogą być także zaburzenia erekcji – występują one aż u połowy mężczyzn z cukrzycą. Rozwijaniu się tych zaburzeń sprzyja towarzysząca często cukrzycy miażdżyca, której konsekwencją jest zmniejszenie światła naczyń krwionośnych.
Zaburzenia czynności seksualnej u kobiet także występują, ale rzadziej niż u mężczyzn.

Uważaj, gdy się nie pocisz…
Konsekwencją neuropatii w cukrzycy mogą być wynikające z gorszego przewodnictwa skóry zaburzenia potliwości. Różne badania dowiodły, że u osób z cukrzycą i neuropatią (w porównaniu z diabetykami bez neuropatii) zmniejsza się wydzielanie potu. Za wydzielanie potu odpowiadają włókna cienkie znajdujące się w skórze – ich uszkodzenie powoduje zaburzenie związane z funkcjonowaniem gruczołów potowych. Sugeruje się ostatnio, że zaburzenia potliwości wyprzedzają pojawienie się upośledzenia czucia, dotyku i temperatury. Są zatem pierwszym sygnałem mogących się pojawić kolejnych,
poważniejszych zaburzeń.
Neuropatie mogą spowodować prawdziwe spustoszenie w niemalże całym organizmie diabetyka – a w konsekwencji mogą znacznie pogorszyć komfort życia, doprowadzić do kalectwa (amputacja spowodowana zespołem stopy cukrzycowej), a nawet do śmierci. U podstaw rozwoju tego powikłania jest przede wszystkim niewyrównana cukrzyca. Profilaktyka polega na dbaniu o dobre wyrównanie, ale także na stosowaniu zbilansowanej diety i regularnym wysiłku fizycznym. Zaleca się też odstawienie używek: papierosów i alkoholu. Jak widać tak naprawdę wszystko sprowadza się do zachowania, jakże modnego teraz, zdrowego stylu życia. Jednak diabetycy, w przeciwieństwie do osób zdrowych, grają o dużo wyższą stawkę. Czy warto? Sami sobie odpowiedzcie.

Tags

You may also like...

0 thoughts on “Neuropatia – przyczyny, objawy”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *