Cukrzyca a zaburzenia odżywiania


U chorych na cukrzycę typu 1 to niezwykle trudny temat. Życie cukrzyka „kręci się” wokół konieczności dostosowywania odpowiedniej dawki insuliny do każdego posiłku. Jeżeli dodatkowo u chorego współwystępują zaburzenia odżywiania znacznie pogarsza się kontrola metaboliczna cukrzycy. To z kolei przyczynia się do wcześniejszego rozwoju powikłań cukrzycowych
Czym są zaburzenia odżywiania? Należą do grupy zaburzeń psychicznych i charakteryzują się nieprawidłowymi zachowaniami związanymi z jedzeniem oraz wieloma objawami psychologicznymi. Znacznie częściej występują u chorych na cukrzycę typu 1, a najbardziej narażone są na nie kobiety – diabetyczki. Zwiększone ryzyko zaburzonych zachowań związanych z jedzeniem można stwierdzić u dziewcząt chorych na cukrzycę typu 1 jeszcze przed okresem dojrzewania.

Rodzaje zaburzeń
Wśród wielu zaburzeń odżywiania najbardziej znane to jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa), żarłoczność psychiczna (bulimia nervosa), a także kompulsywne objadanie się (binge eating). U chorych na cukrzycę typu 1 najczęściej występują dwa pierwsze spośród wyżej wymienionych, zaś kompulsywne objadanie się częściej dotyczy cukrzyków typu 2. U diabetyków typu 1 coraz częściej spotykana jest forma zaburzeń odżywiania nazwana diabulimią. Termin ten pochodzi od słów: angielskiego diabetes – cukrzyca i słowa „bulimia” – wskazującego na rodzaj zaburzenia odżywiania.

Bulimik, by obniżyć masę ciała wywołuje wymioty, zażywa duże ilości środków na przeczyszczenie, bądź katuje się ćwiczeniami fizycznymi. U diabetyka odpowiednikiem tego typu destrukcyjnych zachowań jest pomijanie bądź drastyczne ograniczanie dawek insuliny. Zwłaszcza wyedukowani cukrzycy potrafią swoją wiedzę wykorzystać tak, aby manipulować dawkowaniem insuliny i w ten sposób doprowadzić do spadku masy ciała.

Czy insulina tuczy?
Insulina jest niezbędna do życia. To hormon anaboliczny, co oznacza, że pod jej wpływem w organizmie zachodzą procesy syntezy, czyli budowania. W obecności insuliny organizm tworzy zapasy np. wątroba gromadzi glikogen (glukozę), a komórki tłuszczowe inną substancję zapasową – tłuszcz. Przybieranie na wadze to nic innego, jak „puchnięcie” komórek tłuszczowych w wyniku kumulowania nadmiaru energii. Strach przed przytyciem dotyczy szczególnie młodych dziewczyn, które celowo pomijają dawki insuliny, by nie przybrać na wadze. Traktują insulinę, jako „zło konieczne” i stosują tylko sporadycznie w minimalnych ilościach, by„nie zakwasić się tak szybko, bo to kończy się szpitalem”. Strach przed przytyciem jest silniejszy, niż strach przed niebezpiecznymi dla zdrowia powikłaniami. Nie liczy się to, że organizm „wariuje” od nadmiaru glukozy we krwi, a nerki nie dają rady „przerobić” tak dużych ilości cukru i wydalają go z moczem.

Insulina jako hormon anaboliczny sprzyja gromadzeniu się nadmiaru energii w postaci tłuszczu, ale wystarczy dostosować jej dawkowanie, a nadmiar energii spalać podczas umiarkowanego wysiłku fizycznego, którym może być choćby spacer. Warto zatem podkreślać w rozmowach z młodymi ludźmi, że teraz modna jest nie tylko szczupła sylwetka, ale również ruch, uprawianie właściwie każdego rodzaju sportu. Dlaczego nie podążać za modą także w tym kierunku? Zdrowy styl życia, zbilansowane posiłki, ruch oraz przyjmowanie insuliny w dawkach potrzebnych do utrzymania organizmu w zdrowiu, sprawią, że lęk o zbędne kilogramy zmniejszy się. Wówczas dzięki lepszemu samopoczuciu łatwiej będzie nie wyolbrzymiać roli insuliny i nie wpadać w pułapkę uzależnienia od niezdrowego odchudzania się.

Jeśli symptomy zaburzeń odżywiania (patrz ramka) nie zostaną w porę wychwycone, w organizmie chorego stopniowo będzie dochodziło do spustoszenia. U dziewcząt dojdzie do zaprzestania miesiączkowania, opóźnieniu ulegnie dojrzewanie płciowe, a wzrost zostanie zahamowany. Jeżeli chory prowokuje wymioty można u niego zaobserwować: uszkodzenie szkliwa zębów, mogą pojawić się zajady w kącikach ust, obrzęk ślinianek przyusznych, owrzodzenie przełyku, a także specyficzne zgrubienia na kostkach palców rąk. Zaczynają również wypadać włosy, a na całym ciele pojawia się owłosienie mieszkowe. Warto też zwrócić uwagę, czy diabetyk, u którego podejrzewane są zaburzenia odżywiania, nadużywa środków przeczyszczających, moczopędnych lub popularnych tabletek „odchudzających”. Osoby takie często niechętnie spożywają posiłki publicznie, ale absorbują je zachowania dietetyczne innych ludzi. Ponadto podatne są na wystąpienie innych, nowych uzależnień np. od papierosów.

Jak leczyć?
Terapia nie jest łatwa i wymaga zaangażowania całego zespołu terapeutycznego oraz rodziny pacjenta. Konieczna jest ścisła współpraca diabetologa, lekarza rodzinnego (pierwszego kontaktu), dietetyka oraz psychologa, a niekiedy i psychiatry.
Kluczowy jest pierwszy rok od momentu rozpoznania cukrzycy. Wówczas mogą pojawić się już pierwsze sygnały, zachowania, które w przyszłości mogą„zaowocować” zaburzeniami odżywiania. Dlatego tak ważne jest okazanie choremu wsparcia i edukacja na samym początku cukrzycowej drogi. W początkowej fazie leczenia zaburzeń odżywiania priorytetem jest odzyskanie ogólnego dobrostanu przez chorego, wyrównanie metaboliczne i przywrócenie prawidłowej masy ciała. Rola psychologa i psychiatry jest w tym wypadku ogromna. Niełatwo przekonać pacjenta do przyjmowania nawet niewielkich posiłków i podawania na nie insuliny. Czasem konieczna bywa hospitalizacja, a w skrajnych przypadkach odżywianie przez zgłębnik dożołądkowy lub czasowe żywienie pozajelitowe. Proces terapeutyczny tego typu zaburzeń jest długi i żmudny. Psycholog musi ustalić podłoże wystąpienia zaburzeń np. ewentualne konflikty w rodzinie czy brak samoakceptacji. W terapii może okazać się konieczne zmodyfikowanie nieprawidłowych wyobrażeń na temat wyglądu chorego i zmniejszenie jego negatywnego nastawienia do cukrzycy. Hospitalizacja jest nieunikniona, gdy chory dodatkowo pogrążony jest w głębokiej depresji i sam sobie zagraża.

Należy pamiętać, że cukrzyca nie wywołuje ani anoreksji, ani bulimii, ale może sprzyjać ich wystąpieniu. Zarówno w cukrzycy, jak i w zaburzeniach odżywiania mamy do czynienia z przestrzeganiem diety. Jednak w przypadku cukrzycy dzieje się to w celach terapeutycznych, a w zaburzeniach odżywiania z powodu konkretnych zaburzeń psychicznych. Gdy obie te sytuacje nakładają się problem staje się o wiele bardziej złożony, a leczenie dużo trudniejsze.
W przypadku cukrzyka „gra” toczy się o jego życie, o to by powikłania cukrzycowe nie pojawiły się, a jeśli już, to jak najpóźniej. Diabetyk z zaburzeniami odżywiania ma o wiele trudniej, bo nie uwolni się od koncentrowania na planowaniu posiłków. Nieoceniona może okazać się pomoc doświadczonego dietetyka, który pomoże mu spojrzeć na posiłki z nieco innej perspektywy. Zbilansowana dieta, a potem dostosowana do niej insulinoterapia mają tu kluczowe znaczenie. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie opisanych wyżej zaburzeń odżywiania. Daje to szansę na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia i jednocześnie zapobiega zakorzenianiu się złych nawyków i stopniowemu wyniszczaniu organizmu.

Monika Godlewska

Tags

You may also like...

0 thoughts on “Cukrzyca a zaburzenia odżywiania”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Szugarfrik cukrzyca

Cukrzyca – słowo budzące niepokój nawet u tych, którzy nie mieli z nią bezpośredniej styczności. To choroba, która dotyka prawie 3 miliony Polaków z czego część nawet nie wie, że choruje. Jak z nią walczyć? Czy prowadzenie dotychczasowego życia z cukrzycą jest możliwe? I w końcu – jaka dieta jest wskazana dla wszystkich, którzy muszą zmagać się z chorobą?

Na wszystkie te pytania jest odpowiedź i znajdziesz ją właśnie u nas! Stworzyliśmy portal oraz magazyn, które są prawdziwymi kompendiami wiedzy nie tylko dla diabetyków (zarówno tych którzy chorują na najbardziej powszechną cukrzycę typu 2, typu 1, jak i dla tych z innymi typami) , ale również ich rodzin, lekarzy, edukatorów oraz wszystkich innych osób, które chcą znaleźć wartościowe informacje w sprawdzonym miejscu!

Szugarfrik – wiedza i nie tylko
Naszą misją jest przede wszystkim przekazywanie wiedzy dotyczącej choroby, jaką jest cukrzyca, jej objawów i powikłań, sposobów radzenia sobie z nią i nie tylko. Pokazujemy najlepsze diety, wskazujemy najnowsze osiągnięcia medycyny i dostarczamy świeże aktualności, które z pewnością zainteresują wszystkich diabetyków.

Jednak wiedza to nie wszystko – zadbamy również o dobry humor każdego kto odwiedzi naszą stronę albo otworzy magazyn, opowiemy historie innych diabetyków – zarówno tych znanych, jak i zupełne zwyczajnych, a także porozmawiamy o sporcie czy kulturze. Oczywiście ważnym miejscem w naszym magazynie jest rubryka, której tematyką jest dieta osób zmagających się z cukrzycą – dzięki niej dowiecie się jak przygotowywać dania, które będą nie tylko zdrowe, ale też smaczne. Jednym słowem – wszystko w jednym miejscu!

Na stronie znajdziesz nie tylko nowinki, ale również cofniesz się do informacji sprzed jakiegoś czasu – wszystko dzięki naszemu bogatemu archiwum!

Dlaczego warto nas czytać?
Przede wszystkim z powodu naszej dużej wiedzy oraz chęci przekazywania wyłącznie sprawdzonych i w stu procentach wartościowych informacji. Jesteśmy pozytywnymi ludźmi i dlatego chcemy zaszczepiać w Czytelnikach pozytywną energię, jednocześnie informując o tym, co ważne. Posiadamy wiele lat doświadczenia w tej dziedzinie, cukrzyca nie ma przed nami tajemnic i jesteśmy przekonani, że nie jest końcem świata – o tym chcemy przekonywać diabetyków na każdym kroku.

Bo cukrzyca jest chorobą, z którą można spokojnie żyć ciesząc się pełnią życia, mimo że odpowiednia dieta jest ważnym elementem leczenia (w cukrzycy typu 2) i samokontroli. Wystarczy ją poznać, znaleźć własne sposoby na radzenie sobie z ograniczeniami, jakie narzuca i nie myśleć o cukrzycy jako o czymś, co zakłóca codzienność.